Fatih'te ahşap, mahzen ve otel valizi: üç ayrı iş

Bir ilçe düşünün: aynı gün içinde yüz elli yıllık ahşap bir evin kirişaltına, bir hanın taş mahzenine ve otuz odalı bir otelin çamaşırhanesine giriyorsunuz. Fatih’te bu üçü arasındaki mesafe yürüyerek yirmi dakikadır, ama yöntem açısından üçü arasında hiçbir ortaklık yoktur. Yapı malzemesi değişince haşerenin kullandığı boşluk da, kimyasalın davranışı da değişir.

Ahşapta dolgu neden kimyasaldan önce gelir

Kuruyan ahşap çalışır; lambri arası, süpürgelik ardı ve döşeme kirişinin duvara oturduğu yer yıllar içinde açılır. Kemirgen için bu, hazır bir koridor demektir — kazmasına gerek yoktur, sadece yürür. Böyle bir yapıda zehir yerleştirmek, koridoru açık bırakıp kapıya yem koymaya benzer: birey ölür, boşluk dolar. Balat ve Fener’deki evlerde ilk gün işimiz çelik yün, uygun harç ve sac parçasıyla geçit kapatmaktır. Ayrıca tarihi yapıda geniş spektrum sıvı uygulaması boyayı ve ahşabın yüzey cilasını lekeler; burada seçici nokta uygulaması estetik bir tercih değil, zorunluluktur.

Ahşabın ikinci özelliği ses iletmesidir. Kiriş boyunca yürüyen bir kemirgenin sesi iki oda ötede duyulur, bu yüzden ev sahipleri sürekli yanlış odayı işaret eder. Sesin geldiği yeri değil, dışkının bulunduğu yeri esas alıyoruz; pirinç tanesi boyundaki iz ev faresini, zeytin çekirdeği boyundaki iz bodrum kaynaklı iri türü söyler. Yanlış tür tahmini istasyon boyutunu ve yem seçimini birlikte bozar.

Mahzen nemi, yıl boyu sabit bir iklim üretir

Aksaray ve Yedikule hattındaki han ve mahzenlerde hava neredeyse mevsimsizdir: dışarısı otuz beş derece de olsa, sıfır da olsa taş hacim aynı serinliği ve aynı yüksek nemi korur. Bu sabitlik Amerikan hamam böceği ve gümüş böceği için üremenin hiç kesilmediği anlamına gelir. Yaz sonunda “azaldı” denen popülasyon aslında azalmamıştır, sadece yukarı çıkmayı bırakmıştır. Mahzeni olan bir binada mutfak katına bakıp karar vermek, hikâyenin son sayfasını okuyup romanı özetlemeye benzer.

Mahzenin bir de tavan tarafı vardır. Taş tonozda yoğuşan su damlaları zemine düşer ve orada kalıcı bir nem lekesi oluşturur; o leke etrafındaki kartonu, ahşap paleti ve depo eşyasını sürekli yumuşak tutar. Deponun kuru bölümünü ne kadar düzenlerseniz düzenleyin, bu ıslak halka canlı kalır. Havalandırma kanalı açmak ya da nem alıcı çalıştırmak, aynı hacme yılda üç kez ilaç atmaktan daha kalıcı bir müdahaledir.

Laleli ve Sultanahmet’te sorun katta değil çantada

Otel ve pansiyon katında tahta kurusunun coğrafyası semt değil, eşyadır. Cimex bir kat boyunca yürümez; valizle, koltukla, taşınan yatakla gider. Bu yüzden bir odada birey bulunduğunda komşu iki oda ve alt–üst odalar da açılır. Çamaşırhane protokolü bu adreslerde ilaçtan daha belirleyicidir: tekstil altmış derecede yıkanıp kurutucudan geçmediyse, oda ne kadar iyi işlenirse işlensin ertesi hafta aynı yatakta iz görülür. Karagümrük tarafındaki uzun süreli kiralık dairelerde ise aynı canlı çok daha geç fark edilir, çünkü kimse çarşafı her gün değiştirmez.

Sultanahmet çevresinde ayrıca ziyaretçi yoğunluğunun ürettiği bir gıda hattı var. Sokak üstündeki işletmelerin atığı akşam belli bir saatte dışarı çıkıyor ve o saat ile toplama saati arasındaki boşluk, kemirgen için günlük randevu hâline geliyor. Bu boşluk iki saatten uzunsa binaların içinde ne yaparsanız yapın dış basınç sabit kalır. Bazı sokaklarda işi almadan önce esnafın çıkarma saatini sorup ona göre teklif veriyoruz.

Bombayla “tütmek” burada neden en kötü seçenek

Piyasada satılan sisleme bombaları tahta kurusu yumurtasına işlemez, buna karşılık erginleri komşu odalara ve duvar boşluklarına dağıtır. Tarihi yapıda bu dağılma kalıcıdır, çünkü saklanacak boşluk bol. Aynı ürün ahşap yüzeyde leke bırakır ve kapalı hacimde solunum açısından risklidir. Bu adreslerde yaptığımız iş dikişi, bazayı, başlığı ve priz boşluğunu tek tek açmak; kimyasalın giremediği dikişe buharla girmektir — yumurta kırk beş ila elli derece bandında ölür.

On beş gün, sonra bir kez daha bakmak

Tahta kurusunda tek tur çoğu zaman yetmez ve bunu baştan söylüyoruz. İkinci turu on beşinci güne koyuyoruz; ilk turda erişilemeyen yumurtadan çıkan bireyleri o pencerede karşılamak için. Isırıkların hemen kesilmesi beklenmez, beklenen şey yeni ısırık olmamasıdır. Pansiyon işletmecisine söylediğimiz cümle şudur: iki tur arasında oda satılacaksa, o odanın tekstili her çıkışta yüksek sıcaklıkta yıkanmalı. Bu şartı kabul etmeyen işletmelerde işi almıyoruz, çünkü sonucu savunacak zeminimiz kalmıyor.