Şantiye yan bloğu boşalttı, fare sizin bloğa geçti

Esenler’de dört bloklu bir site, yirmi yıllık yapı stoğu. Şikâyet ağustos sonunda başladı ve iki hafta içinde beş daireye çıktı: gece tavan ve dolap içinde koşuşturma sesi, kilerde kemirilmiş paket, bir dairede mutfak dolabının arkasında dışkı. Sakinlerin ortak açıklaması hazırdı — sokağın karşısındaki parselde yıkım başlamıştı.

İki taraflı suçlama

Toplantıda iki cümle çarpıştı. Sakinler yıkımı işaret ediyordu. Yönetim ise sorunun çöp disiplininden kaynaklandığını, poşetlerin kapı önünde bekletildiğini söylüyordu. İkisi de tamamen yanlış değildi ve bu yüzden tartışma bir yere varmıyordu. Suçlunun kim olduğu sorusu, deliğin nerede olduğu sorusunun yerini almıştı.

“Neden şimdi” sorusunun cevabı haritada

Yıkım ve büyük hafriyat işleri, o parselde yerleşmiş bir kemirgen popülasyonunu bir anda yersiz bırakır. Bu nüfus yok olmaz; en yakın güvenli kaynağa doğru hareket eder. Yani zamanlama konusunda sakinler haklıydı. Ama hareketin nereye yöneleceğini belirleyen şey şantiye değil, karşı taraftaki açıklıklardır. Yıkım kimin taşınacağını söyler; alıcı taraftaki delikler kimin ev sahipliği yapacağını söyler.

Keşifte bulunanlar

Site turunda tablo netleşti. Bahçe duvarının sokağa bakan tarafında, eski bir tesisat geçişinden kalma açık bir boşluk vardı. Oradan çöp odasına kadar giden hat, duvar diplerinde yağ lekesi izleriyle takip edilebiliyordu. Çöp odasının çelik kapısında fitil yoktu ve kapı altında geniş bir boşluk vardı; konteynerlerin kapakları da düzenli kapatılmıyordu. Üç blokta bodrum kat pencerelerinin bir kısmı kırık ya da açıktı. Sitede hiç kapalı istasyon bulunmuyordu; daha önce yapılan tek işlem, bir yıl önce bodrumlara serpilmiş açık yem olmuş.

Yönetim kararının iki haftası

Teknik plan hazırlandı: dış çember boyunca kapalı istasyonlar, çöp odası kapısına fitil ve kapı altı profili, bahçe duvarındaki boşluğun kapatılması, bodrum pencerelerine tel, konteyner kapaklarının onarımı ve blok girişlerindeki kapı altı boşluklarının ölçülüp kapatılması. Bunların hepsi ortak alan işiydi ve kat malikleri kararı gerekiyordu. Karar iki hafta sonra alındı. O iki hafta içinde iki daire daha şikâyet etti — ve bu gecikme, işin en pahalı kısmıydı.

Şantiyeyle yapılan konuşma

Yönetim aracılığıyla şantiye tarafıyla da görüşüldü. İnşaat çiti bir bariyer gibi görünse de kemirgen için hiçbir anlam taşımıyor; asıl talep, hafriyat alanında kendi kemirgen kontrol programlarının bulunmasıydı. Bu tür bir talebin karşılanıp karşılanmayacağı bizim kontrolümüzde değil ve çoğu zaman karşılanmıyor. O yüzden planı, karşı taraf hiçbir şey yapmasa da işe yarayacak şekilde kurduk.

Daire içinde yapılanlar ve yapılamayanlar

Şikâyet eden dairelerde ayrıca iç çalışma yapıldı: mutfak ve banyo tesisat geçiş delikleri dolduruldu, daire giriş kapılarının alt boşlukları ölçüldü, kilerlerde açık gıda kapalı kaplara alındı, dolap arkaları ve buzdolabı bölmeleri kontrol edildi. Bunları yapmak gerekiyordu ama tek başına yeterli olmayacağını da yazdık. Bir daire kendi kapısını kapattığında yalnızca kendi sırasını erteliyor; nüfus binada dolaşmaya devam ediyor ve bir sonraki açık kapıya yöneliyor. Sadece iç uygulama isteyen ve ortak alana katılmayan iki daire vardı; onlara verdiğimiz cevap da bu oldu — daire içi bitirilir, tekrar riski yazılı olarak belirtilir.

Üç haftalık okuma

İstasyonlar kurulduktan sonraki ilk okumada en yoğun hareket, tahmin edildiği gibi çöp odası çevresinde ve bahçe duvarının kapatılan boşluğuna en yakın iki noktada çıktı. Üçüncü haftada bu iki noktadaki okuma belirgin biçimde düştü, buna karşılık site girişindeki bir kutuda hareket başladı; oradaki kapı altı profili henüz takılmamıştı. İşin sırası burada önem kazanıyor: sızdırmazlık tamamlanmadan istasyon okumaları güvenilir bir tablo vermiyor.

Bu vakadan kalan

Bir bölgede yıkım ya da büyük altyapı çalışması başladığında, çevredeki binaların önünde birkaç haftalık bir hazırlık penceresi bulunuyor. O pencerede yapılacak iş kimyasal değil, marangozluk ve ölçü işi: kapı altları, bodrum pencereleri, tesisat geçişleri, çöp odası kapağı. İlk kapanan bina, komşusunun nüfusunu devralmıyor.

Sitenin bugünkü durumu şöyle: dış çemberde kayıtlı istasyonlar var, çöp odası kapağı kapanıyor ve yönetim gündeminde bir bakım maddesi olarak duruyor. Şantiye hâlâ karşıda ve bir sonraki blok yıkıldığında aynı hareket tekrar olacak. Fark şu ki bu sefer alıcı taraf hazır.