Neden 400 satış sayfası değil de not?

Bu sektörde bir sayfa üretme reçetesi var ve herkes biliyor: ilçe listesini haşere listesiyle çarparsınız, ortaya birkaç yüz başlık çıkar, aynı metni her birine yerleştirip yer adını değiştirirsiniz. Teknik olarak zor bir iş değil ve bir süre işe de yarıyor. Biz de hizmet sayfalarını kuruyoruz; bir ilçede hangi haşere için ne yaptığımızı, süreyi ve kapsamı orada anlatıyoruz. Bu bölüm ise başka bir soruya cevap veriyor.

İki sayfanın işi aynı değil

Hizmet sayfası bir karar sayfasıdır: kim, nereye, ne kadar sürede geliyor, ne yapıyor, ne kadar tutuyor. Okuyan kişi çoğunlukla kararını vermiş, bir telefon numarası ve bir kapsam arıyor. Buradaki yazılar ise kararı henüz vermemiş, hatta problemi henüz adlandıramamış birine yazılıyor. Isırığın hangi türden olabileceği, gece görülen bir canlının ne anlama geldiği, uygulamadan önce nelerin hazırlanması gerektiği, sonrasında hangi günde neye bakılacağı. İkisini aynı sayfada anlatmaya kalkarsanız ikisi de kötü olur.

Kopyanın gerçekten neye mal olduğu

Aynı paragrafın yüzlerce adreste tekrarlanması sadece bir arama motoru meselesi değil. Okur, üçüncü sayfada aynı cümleyi gördüğünde metnin kendisi için yazılmadığını anlar ve o noktadan sonra hiçbir cümlesine güvenmez. Bu mesleğin sattığı şey büyük ölçüde güven olduğu için, kopya metin ürünün kendisine zarar veriyor. Arama motorunun tekrarlayan içeriği değersiz sayması ise bu durumun sonucu, sebebi değil.

Kısa ve dürüst, uzun ve dolgu değil

Bu yüzden burada bir kural var: söyleyecek gerçek bir şey yoksa yazı kısa kalır. Bir başlığı altı yüz kelimeye çıkarmak için genel geçer cümleler eklemek, o yazıyı okunmaz hale getiriyor. Bir konuda yalnızca yüz elli kelimelik gerçek bilgi varsa, yüz elli kelime yazmak daha dürüst. Sahada da böyle çalışıyoruz zaten: keşif raporunda yazacak bir şey yoksa sayfayı doldurmuyoruz.

Malzeme nereden geliyor

Buradaki yazıların kaynağı üç yerde toplanıyor. Birincisi biyoloji: yumurta döngüsü, saklanma davranışı, beslenme, nem ihtiyacı. İkincisi İstanbul’un yapı stoğu: tesisat şaftı, merdiven boşluğu, çöp odası, dolgu zemin, kentsel dönüşüm boşluğu, kalorifer sezonu. Üçüncüsü ise en değerlisi — sahada aksayan şeyler. Atlanan bir oda, geç kalınmış bir keşif, yanlış açılmış bir kutu, unutulmuş bir gider ızgarası. Bu üçüncü kategori tekrar etmiyor, çünkü her dosyada başka bir yerde aksıyor.

Neden anonimlik

Vaka anlatan yazılarda isim, işletme adı ve tam adres bulunmuyor. Bunun bir kısmı kişisel veriyle ilgili bir zorunluluk; bir kısmı ise mesleki. Bir müşterinin evinde ya da işletmesinde gördüğümüz tabloyu tanınabilir hale getirmek, bize bir daha o kapıyı açtırmaz. Semt ve bina tipi, anlatılan dersin anlaşılması için yeterli oluyor; ötesi merak edenin işine yarar, okurun işine yaramaz.

Burada bilerek yazmadığımız şeyler

Bir de kapsam dışı bıraktığımız başlıklar var. Ürün adı ve dozaj tarifi vermiyoruz; bu bilgiler etiketi, ruhsatı ve uygulayıcı sorumluluğu olan bir alana ait ve internetten okunarak uygulanacak şeyler değil. Isırık fotoğrafına bakıp tanı koymuyoruz; deri bulgusu tıbbi bir konu ve bizim yaptığımız şey ancak “bu tabloyla uyumlu olabilir, hekime de görünün” demek. Kimin hangi masrafı ödeyeceği türünden ev sahibi–kiracı tartışmalarında da genel çerçeveyi anlatıp hukuki tavsiye vermekten kaçınıyoruz. Bu sınırların hepsi aynı sebebe dayanıyor: yazının okuru tanımıyor olması. Bir keşifte on soru sorup yöntem seçebiliyoruz; bir metin bu soruları soramıyor.

Yazının yapamadığı şey

Bu notların da bir sınırı var ve bunu kabul etmek gerekiyor. Bir metin teşhise yardım eder, hazırlığı düzenler, beklentiyi doğru kurar. Ama duvarın içindeki koloniye, bazanın dikişindeki yumurtaya ve şaft ağzındaki deliğe ulaşmaz. Okuduktan sonra kendi kendine halledebileceği bir eşiğin altındaysa insan zaten aramaz — ve aramaması gereken durumları da yazıyoruz.

Bir başka sınır da güncellik. Bir binanın stoğu, bir semtin dokusu ve bir türün mevsimi zamanla değişiyor; beş yıl önce doğru olan bir gözlem bugün eksik kalabilir. Bu yüzden buradaki metinler bitmiş belgeler değil, güncellenen notlar olarak duruyor.

Bir yazının işe yarayıp yaramadığını ölçmenin tek yolu var bizde: telefonda konuşurken karşı taraf “şu köşeye baktım, şuraya benziyordu” diyorsa yazı işini yapmış demektir. “Sizin sitede okudum, çok güzel yazılmış” cümlesi hoş ama hiçbir şey ölçmüyor.